|
||||||||
|
|
||||||||
Repertuar Teatru Polskiego w Bielsku-Białej
|
||||||||
| Data | Tytuł | Godzina |
|---|---|---|
Przerwa Wakacyjna |
Historia Teatru Polskiego w Bielsku-Białej
Budynek główny teatru pochodzi z 1890 roku. Zbudowany został na
gruntach podarowanych miastu przez księcia Sułkowskiego.
Projekt opracował znany w ówczesnej Europie wiedeński budowniczy
teatrów Emil von Förster - później jeden z "finalistów" głośnego
konkursu na projekt teatru im. Słowackiego w Krakowie.
Budową kierował miejscowy rzemieślnik Andrzej Walczok ze Straconki.
Komitet budowy (Bielitz-Bialaer Theaterbau Comité), do którego
należeli przedstawciele ówczesnej elity politycznej i finansowej
miasta. W zarządzie byli m.in.: F. Schur, G. Josephy, C. Strzygowski,
F. Häbnel. Komitet gromadził środki na budowę różnymi sposobami:
oprócz dotacji bogatych bielszczan były to różnorakie loterie, bale
i im podobne. Ten teatr miasto zbudowało sobie samo.
W chwili otwarcia był to teatr bardzo nowoczesny. Od początku
używano w nim oświetlenia elektrycznego - ówczesnej nowości w
dziedzinie techniki teatralnej. Ponieważ w Bielsku nie było jeszcze
elektrowni, energii elektrycznej potrzebnej dostarczał specjalny
generator umieszczony w budynku na tyłach teatru.
Jedną z najciekawszych pamiątek z epoki powstawania teatru jest
malowana kurtyna przedstawiająca taniec nimf, wykonana w wiedeńskim
warsztacie Kautsky'ego, podpisana przez Rottonarę.
Do dzisiaj budynek zachował się w prawie nie zmienionym stanie, w
związku z czym jest jednym z cenniejszych zabytków architektury
teatralnej w Polsce.
Prowadzone od kilku lat prace remontowe przywracają mu dawny blask.
Pierwsze przedstawienie odbyło się 30 września
1890 r. Był to "Sen nocy letniej" Szekspira. Spektakl odbył się w
języku niemieckim. Miasto Bielsko było wówczas częścią monarchii
austrowęgierskiej, prowincji zwanej Śląskiem Austriackim, i
dominowała w nim ludność niemiecka. Leżąca na prawym brzegu rzeki
Białej należała już do Galicji. Większość mieszkańców stanowili
Polacy.
Historia bielskiego teatru to dzieje kulturalnej rywalizacji dwóch
tych dwóch narodowości. Ustalając warunki dzierżawy teatru, rada
miejska zastrzegła, że mogą odbywać się w nim tylko niemieckie
przedstawienia.
I tak, aż do końca II wojny światowej (także w Dwudziestoleciu!) w
Teatrze Miejskim w Bielsku działał stały zawodowy teatr niemiecki (Stadttheather
Bielitz). W latach trzydziestych był to jedyny zawodowy teatr
niemiecki w Polsce.
W 1922 r. powstało Towarzystwo Teatru Polskiego, którego celem było
powołanie stałej zawodowej sceny polskiej w Bielsku. Oprócz
zorganizowania amatorskiej Sekcji Dramatycznej działacze Towarzystwa
sprowadzali do Bielska przedstawienia z najlepszych scen polskich: z
Katowic, Krakowa, Warszawy, Wilna, Lwowa, Poznania. Dzięki nim na
tej scenie występowali wszystkie sławy międzywojennego teatru, od
Juliusza Osterwy, Wandy Siemaszkowej czy Kazimierza Junoszy
Stępowskiego poczynając, a na Eugeniuszu Bodo kończąc. Niemiecka
konkurencja nie pozostawała dłużna: np. w 1928 r. zaproszono
Alexandra Moissi (słynnego aktora Maxa Reinhardta) z jego popisowymi
"Upiorami" Ibsena.
TTP wynegocjowało z niemieckimi zarządcami teatru najpierw jeden,
potem dwa, a wreszcie - w połowie lat trzydziestych - trzy dni w
tygodniu przeznaczone na polskie przedstawienia.
Po II wojnie światowej działalność teatru wznowili działacze Sekcji
Dramatycznej TTP wystawiając w kwietniu 1945 "Krakowiaków i górali",
ale stały zawodowy zespół polski założony został przez Stanisława
Kwaskowskiego datuje swoją historię od 18 października 1945, kiedy
odbyła się premiera "Pana Jowialskiego" Fredry.
Do końca XX wieku Teatrem Polskim w Bielsku-Białej kierowali
kolejno: Stanisław Kwaskowski, Aleksander Gąssowski, Andrzej
Uramowicz, Mieczysław Górkiewicz, Józef Para, Alojzy Nowak,
Mieczysław Czech, Jan Sycz, Wacław Jankowski, Marek Gaj, Henryk
Talar, Tomasz Dutkiewicz, a obecnie Robert Talarczyk
Źródło: Teatr Polski Bielsko-Biała
